PRL

Kultura Poprzednie wydanie
Słynny polski reżyser był ideologiem radykalnej lewicy
Wraz z późniejszym narodowcem Bolesławem Tejkowskim powołał rewolucyjną organizację. Pisali: „przeciwstawiamy się reakcji stalinowskiej i burżuazyjnej”.
Felietony Poprzednie wydanie
Dwóch Polaków w Belgii po wypiciu kieliszka koniaku za dużo…
Niesłychanie zabawowe historie. Zmyślone? Kto chce, niech wierzy.
Felietony wydanie 4.01.2019 – 11.01.2019
Mieszkała na zamku, unikała duchownych. Córka uprzywilejowana
Nazwisko po ojcu otwierało wiele drzwi. Podróżowała i przy każdej okazji wspominała, jakiego koloru suknie miała na sobie.
Historia wydanie 28.12.2018 – 4.01.2019
Dmowski, ideolog lewicy. Z jego opiniami zgadzał się Michnik
Przeciwnicy prawicy straszą Polaków widmem endecji. A równocześnie sami formułują myśli bliźniaczo podobne do poglądów lidera Narodowej Demokracji.
Historia wydanie 21.12.2018 – 28.12.2018
Gdy pojawiały się pomarańcze, dochodziło do przemocy
Może i udałoby się Gomułce zastąpić cytrynę kiszoną kapustą, gdyby można ją było wyciskać do herbaty. Świąteczne wspomnienie luksusu PRL.
Historia wydanie 14.12.2018 – 21.12.2018
Prawie jak jeansy, prawie jak Chanel, prawie dostępne...
„Teksasy”, „Paprykarz”, „Frania” czy „Brutal”? Kultowe wyroby PRL.
Kultura wydanie 14.12.2018 – 21.12.2018
Polska ginie, my żyjemy. Nadwiślańskie egzorcyzmy
Dwaj pisarze, którzy wsiedli do czerwonego tramwaju, zostawiając za sobą przystanek Niepodległość. 60 lat temu miały premierę ważne dla Polaków filmy, zrealizowane na podstawie ich książek.
Kultura wydanie 14.12.2018 – 21.12.2018
Głośny satyryk i cicha noblistka
Poezja Wisławy Szymborskiej zdobyła trwałe uznanie, podczas gdy twórczość Janusza Szpotańskiego nie wytrzymała próby czasu.
Kultura wydanie 7.12.2018 – 14.12.2018
Ancymon i cierpiętnik. Dwa pakty z diabłem
Przykłady Stanisława Cata-Mackiewicza i Aleksandra Wata pokazują, że w XX wieku światopoglądowe wolty mogły być wywołane zarówno doświadczeniem totalitaryzmu, jak i słabością charakteru.
Rozmowy wydanie 7.12.2018 – 14.12.2018
Zaczęliśmy się wstydzić smutku i cierpienia
Jan Jakub Kolski: UB trzy razy wykopywało wuja z grobu, żeby sprawdzić, czy na pewno nie żyje. Dziadkowie musieli na to wszystko patrzeć.
Felietony wydanie 7.12.2018 – 14.12.2018
Flaki, pulpety, śledzik. Do tego bimber, czysta i wiśniówka
Jest u niego niebywale bogaty rejestr określeń obelżywych, poczynając od lebiegi. Lebiegą mógł być mężczyzna, natomiast panie były flądrami.
Kultura wydanie 30.11.2018 – 7.12.2018
Niepokorny mistrz felietonu i reżimowy cesarz reportażu
Drogi życiowe Stefana Kisielewskiego i Ryszarda Kapuścińskiego wyznaczył stosunek do PRL.
Historia wydanie 23.11.2018 – 30.11.2018
Lwów i Królewiec mogły być w PRL. A Szczecin w NRD
Jedną z przygranicznych warmińskich wsi Polacy od sowieckich sołdatów odkupili za parę litrów spirytusu.
Felietony wydanie 23.11.2018 – 30.11.2018
Absurdy w przedziale kolejowym i bohater w łóżku
To jakby Witkacy przełożony w realia PRL-u.
Kultura wydanie 9.11.2018 – 16.11.2018
Kobieta po przejściach, mężczyzna z przeszłością
Agnieszce Osieckiej i Jackowi Kaczmarskiemu udało się w warunkach reżimu PRL zdobyć mniejszą lub większą popularność utworami, które stanowiły wyraz niezgody na ówczesną toksyczną rzeczywistość.
Felietony wydanie 9.11.2018 – 16.11.2018
W złośliwości przewyższyłby samego Słonimskiego
Wytknął błędy Wyspiańskiemu: pisząc „Noc listopadową” słabo znał Łazienki, mylił topografię, nie widział większości posągów i nigdy nie był w Belwederze, więc pomylił go z Pomarańczarnią.
Kultura wydanie 2.11.2018 – 9.11.2018
Czy PZPR była spadkobiercą polskiego nacjonalizmu
Spór Zbigniewa Herberta i Czesława Miłosza o PRL w istocie dotyczy również III RP.
Rozmowy wydanie 26.10.2018 – 2.11.2018
Wielokulturowość to mit
Świat nigdy nie był spokojną Arkadią, gdzie wszyscy się kochali.
Felietony wydanie 19.10.2018 – 26.10.2018
Zastępca „Łupaszki”, którego uwolniła UB. „Opłacił się ojczyźnie”
Poświęcił życie historii. „Polska Piastów”, „Polska Jagiellonów” i „Rzeczpospolitej Obojga Narodów” – Paweł Jasienica napisał wielkie tomy, które czyta się z pasją i do których się wraca.
Felietony wydanie 19.10.2018 – 26.10.2018
Opisał zło Chin Ludowych, a ukarali go za „Dziady”
Pani, która została jego żoną, była konfidentką SB i składała codzienne raporty o nastroju męża, z kim rozmawia. Potem była niepocieszoną wdową na pogrzebie w 1970 roku…
Kultura wydanie 12.10.2018 – 19.10.2018
Dwaj „podstarzali fececi” znienawidzeni przez „pierwszą parę”
To był cichy protest wobec otaczającego świata, w którym twórcy nie czuli się dobrze.
Felietony wydanie 12.10.2018 – 19.10.2018
Więzień Auschwitz, agent wywiadu PRL. Popełnił samobójstwo
Oni szalenie głodowali. Uprzywilejowani byli ci, którzy z dna zupy ze zgniłych pokrzyw mogli wydobyć parę kartofli. O Tadeuszu Borowskim opowiada Andrzej Dobosz.
Kultura wydanie 5.10.2018 – 12.10.2018
Hans Kloss, agent GRU w niemieckim mundurze
„Stawka większa niż życie” ma już 50 lat. Aktorzy, którzy zagrali niemieckich oficerów, byli idolami, co szczególnie pikantne – przede wszystkim w NRD.
Felietony wydanie 5.10.2018 – 12.10.2018
Zapłacił jeden trybut władzy ludowej: oszkalował przyjaciela
On nie chodził, on tańczył rozmawiając. Między 1950 a 1956 rokiem był ukochanym pisarzem inteligencji polskiej. O Adolfie Rudnickim i jego twórczości opowiada Andrzej Dobosz.
Historia wydanie 21.09.2018 – 28.09.2018
Abwehra w Polsce Ludowej
Enerdowska bezpieka po sierpniu 1980 roku zdobyła w PRL agentów we wszystkich najważniejszych pionach MSW, w strukturach Kościoła i organizacji katolickich, wśród nauczycieli, przewodników turystycznych i bankowców.
Rozmowy wydanie 7.09.2018 – 14.09.2018
Podpalił się na oczach władz PRL. Syn wspomina Ryszarda Siwca
Mimo pozoru, że wszystko jest dobrze, wszystko było bardzo niedobrze i wszystko było bardzo źle – mówi Wit Siwiec.
Kultura wydanie 31.08.2018 – 7.09.2018
Przedmiot pożądania i rękopis o życiu syren. Pułapki PRL
„Ona tak nie umarła. Mam jej metrykę zgonu, mam też wyniki sekcji”. „Wbrew temu, co twierdzą wszyscy, jego tam nie było. Mam relację naocznego świadka”. Dziwne książki – część trzecia.
Felietony wydanie 24.08.2018 – 31.08.2018
Stacja Muzeum – koniec trasy, wysiadka!
Myśl o utworzeniu Muzeum Kolejnictwa zrodziła się wśród kolejarzy polskich wraz z odzyskaniem niepodległości, w 1918 roku. Sto lat później, w wielką dla Polski rocznicę, jest likwidowane.
Historia wydanie 24.08.2018 – 31.08.2018
„Cyjanuro di potaso”. „Psychopata ciemności” chciał otruć Polaków
„Pisze do was morderca tysięcy ludzi, którzy nie wiedzą jeszcze, jaki los chcę im zgotować. Oni jeszcze żyją, cieszą się latem, miłością, sukcesami. Jestem 22-letnim człowiekiem, którego życie zmieniono w piekło.”
Kultura wydanie 24.08.2018 – 31.08.2018
Jak szwagier ocieplił dom „Testamentem Polski Walczącej”
Niektórym udawało się w PRL legalnie wydać swoją książkę pod warunkiem, że dopisali coś do niej. Najczęściej coś pozytywnego o Związku Radzieckim lub Polsce Ludowej. Dziwne książki – część druga.
Kultura wydanie 17.08.2018 – 24.08.2018
„Miał być zen, joga, a jakoś tak wyszło…” W PRL były jak relikwie
„Hipisi w poszukiwaniu ziemi obiecanej” zniknęła z bibliotek, wykradały ją dzieci-kwiaty. W „małym obiegu” krążyły publikacje erotyczne, w tym słynna „XIII Księga Pana Tadeusza”, ale też polityczne, religijne, przepowiednie i o medycynie alternatywnej. Dziwne książki – część pierwsza.
Rozmowy wydanie 10.08.2018 – 17.08.2018
Podróż za dwa wyroki
Rozemocjonowana fabułą widownia włączała się do akcji, rzucając nożami lub strzelając do aktorów odtwarzających czarne charaktery…
Rozmowy wydanie 20.07.2018 – 27.07.2018
Tułali się, byli napiętnowani, rzucano w nich kamieniami
Często wstydzą się swego pochodzenia. Nie mówią po łemkowsku, nie chodzą do cerkwi, nie pielęgnują tradycji, nawet zrywają więzi rodzinne, żeby być akceptowanym.
Rozmowy wydanie 20.07.2018 – 27.07.2018
Bierut – radziecki aparatczyk, bezbarwny zbrodniarz
Po wojnie komuniści politycznie istnieją tylko dlatego, że mają poparcie Armii Czerwonej – mówi Piotr Lipiński, autor książki „Bierut: kiedy partia była bogiem”.
Felietony wydanie 13.07.2018 – 20.07.2018
Komuniści od niego uczyli się, jak zachowuje się dżentelmen
Grypsy, krzyk wdowy, chodzące obrazy i karabiny ustawione w rogach dziedzińca. Andrzej Dobosz w 15. odcinku programu „Z pamięci” wspomina Adama Mauersbergera.
Kultura wydanie 13.07.2018 – 20.07.2018
Gwiazdorzy komiksu na ekranie. Kajko i Kokosz ożyją
Janusz Christa mawiał, że w PRL komiks był formą politycznego protestu.
Felietony wydanie 6.07.2018 – 13.07.2018
Straszne chwile nastąpiły za wczesnego Gierka
Andrzej Dobosz w 14. odcinku programu „Z pamięci” wspomina Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego.
Felietony wydanie 22.06.2018 – 29.06.2018
Odkrył stalinizm u Shakespeare’a
Andrzej Dobosz w 12. odcinku programu „Z pamięci” wspomina Jana Kotta, poetę, tłumacza, eseistę i krytyka literackiego.
Historia wydanie 15.06.2018 – 22.06.2018
Tropiciele masonów. Specgrupa finansowana przez prymasa Polski
Komórka antymasońska Episkopatu stworzyła siatkę wywiadowczą i posługiwała się metodami przedwojennych służb specjalnych. Jej informatorami mieli być m.in. Władysław Bartoszewski i Wiesław Chrzanowski. Zespół doszedł do wniosku, że wolnomularze wywierają olbrzymi wpływ na życie polityczne w Polsce.
Felietony wydanie 15.06.2018 – 22.06.2018
Dżentelmen się nie starzeje. Dżentelmen nabiera lat
Andrzej Dobosz w 11. odcinku programu „Z pamięci” wspomina Andrzeja Biernackiego, felietonistę i historyka nauk humanistycznych.
Kultura wydanie 8.06.2018 – 15.06.2018
Kapłan i błazen. Wersja muzyczna
U Roberta Brylewskiego nie było metafizyki. Była obserwacja społeczna, która komponowała się ze słoikami z fasolką po bretońską, dźwiganymi przez rodziców z wielkiego miasta na wieś w epoce jedynie słusznych socjalistycznych niedoborów.
Kultura wydanie 8.06.2018 – 15.06.2018
Andrzej Dobosz. Ten z „Rejsu”. I nie tylko
Prowadził zakład krawiectwa damskiego, zbierał krwawnik dla spółdzielni zielarskiej i pilnował domów milionerów. Zarejestrowany przez SB jako figurant o kryptonimie „Smentek”.
Kultura wydanie 8.06.2018 – 15.06.2018
Nic odważnego
Aluzje do sporów i awantur, jakich jesteśmy świadkami w naszych czasach, są w „Zimnej wojnie” aż nazbyt czytelne.
Felietony wydanie 8.06.2018 – 15.06.2018
Zabrał kapelusz dygnitarzowi, drugiej osobie po Gomułce
Skończyło się to nerwowym bieganiem po mieście. Andrzej Dobosz opowiada o Erwinie Axerze w 10. odcinku programu „Z pamięci”.
Felietony wydanie 1.06.2018 – 8.06.2018
Wielki teatr pełen Leninów. Polski reżyser zaciskał zęby
O „Ćwiczeniach pamięci” Erwina Axera opowiada Andrzej Dobosz w 9. odcinku programu „Spis treści”.
Felietony wydanie 1.06.2018 – 8.06.2018
Elokwentni aktorzy, sport i rozhisteryzowani pisarze
W latach 60. w kawiarni „Czytelnik” elity intelektualne rozmawiały godzinami o… meczach piłkarskich. Andrzej Dobosz opowiada o tym w 9. odcinku programu „Z pamięci”.
Felietony wydanie 25.05.2018 – 1.06.2018
Rotunda, Stadion X-lecia, supermarket i kobieta
Lipiński był konformistą. Tomaszewski wywoływał salwy śmiechu. Słonimski wsiadał do dorożki, a „Czajka” wchodziła pod stolik. Tak Andrzej Dobosz wspomina gości kawiarni „Lajkonik” w 8. odcinku „Z pamięci”.
Historia wydanie 25.05.2018 – 1.06.2018
Powstanie zielonogórskie
Bitwa o Dom Katolicki w Zielonej Górze z 30 maja 1960 roku była największym protestem w PRL między Czerwcem ‘56 a Marcem ‘68.
Felietony wydanie 18.05.2018 – 25.05.2018
„Jakże mnie wygnasz z ziemi ojczystej,
Jeśli jej nie znasz?”
Antoni Słonimski uważał, że należy się sprzeciwiać. Jarosław Iwaszkiewicz zaś umiał łączyć uległość władzy i bycie pisarzem dworskim z troską o losy pisarzy – wspomina Andrzej Dobosz w 7. odcinku „Z pamięci”.
Rozmowy wydanie 11.05.2018 – 18.05.2018
Cenzorzy chamstwa nie przepuszczali
Za to Stefanowi Kisielewskiemu zniszczyli 90 proc. tego, co chciał opublikować.