Felietony

Kiedyś nad morzem żona Najdera dostała ataku śmiechu na jego widok

Posuwał się brzegiem z wędką w jednym ręku, z fajką w zębach, z wiaderkiem w drugim i w kasku, takim papierowym z tłoczonego papieru – takie kaski w 1948 roku dystrybuowano z okazji wystawy Ziem Odzyskanych we Wrocławiu. Był nie wyższy ode mnie, dosyć pękaty, z obrzmiałą twarzą. I w tym kasku, niby tropikalnym, z paskiem pod brodą, poruszający się brzegiem morza…

Andrzej Dobosz opowiada o Janie Zygmuncie Jakubowskim w 102. odcinku programu „Z pamięci”.

Stworzył Instytut Polski w Wiedniu i wielbił swą „małą ojczyznę”

Bardzo bym chciał umieć napisać tak o moim Żoliborzu, jak on pisał o Brodnicy.

zobacz więcej
Jan Zygmunt Jakubowski: – Niedawno tak, troszkę złośliwie, westchnął Jarosław Iwaszkiewicz w „Życiu Warszawy”: „Nadeszły takie czasy, że już poloniści nie potrafią pisać po polsku”.

Istnieją przynajmniej dwa znakomite portrety Jana Zygmunta Jakubowskiego, profesora warszawskiej polonistyki. Pierwszy to jest Pimko w „Ferdydurkę” Witolda Gombrowicza. Drugie to jest: Myśl każdą, słowo więzi długo, nim swoją ją uczyni sługą i wypowie z powagą tym głębszą, im płytszą będzie i tęższą (za „Wyzwoleniem” Stanisława Wyspiańskiego – red. ).

Własnych prac ogłaszał niewiele, natomiast bardzo chętnie występował jako prelegent przy rozmaitych okolicznościach. Kiedyś Zbigniew Raszewski zanotował, jak przed premierą „Uciekła mi przepióreczka” Stefana Żeromskiego w Teatrze Narodowym najpierw przed kurtyną pojawił się Jakubowski i gdy powiedział, że nie miejsce tu na poważną syntezę, Raszewski zaczął czytać czyjś artykuł w programie. Natomiast pani Raszewska zauważyła, że Jakubowski mówił: kedy, rękamy, nogamy.

Cały czas starał się być ulubieńcem władzy. Prawdopodobnie był doradcą Zenona Kliszki, któremu pisywał referaty na rozmaite wystąpienia. Potem cieszył się przyjaźnią Mieczysława Moczara. Sam kiedyś odezwał się do mnie, że: – To ja mówiłem Mietkowi, żeby dać Janowi Kottowi paszport. Przy czym to nie był z jego strony przejaw humanizmu socjalistycznego, co chęć usunięcia groźnego w oczach studentów konkurenta.

Był to człowiek, którego raczej się mijało z uśmiechem. On zresztą był chyba nie wyższy ode mnie, dosyć pękaty, z obrzmiałą twarzą, z fajką.

Kiedyś nad morzem Zdzisław Najder w towarzystwie żony musiał gwałtownie zasypywać żonę piaskiem, bo ona dostała ataku śmiechu na widok Jana Zygmunta posuwającego się brzegiem z wędką w jednym ręku, z fajką w zębach, z wiaderkiem w drugim i w kasku, takim papierowym z tłoczonego papieru – takie kaski w 1948 roku dystrybuowano z okazji wystawy Ziem Odzyskanych we Wrocławiu. I w tym takim kasku, niby tropikalnym, z paskiem pod brodą, Jakubowski poruszający się brzegiem morza…
Andrzej Dobosz w 102. odcinku programu „Z pamięci” o Janie Zygmuncie Jakubowskim

TYGODNIK TVP, ul. Woronicza 17, 00-999 Warszawa. Redakcja i autorzy


– Andrzej Dobosz,
filozof i polonista, autor felietonów – w tym zbiorów „Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia” (1993), „Generał w bibliotece” (2001), „Ogrody i śmietniki” (2008), „Z różnych półek”(2014) – oraz opowiadania „O kapeluszu” (1999). Doktoryzował się u Leszka Kołakowskiego, przyjaźnił się z Janem Józefem Lipskim, chadzał na spotkania w kawiarni PIW-u przy „opozycyjnym” stoliku Antoniego Słonimskiego. Był inwigilowany przez SB, w 2005 r. otrzymał od IPN status osoby represjonowanej. W 1974 r. wyemigrował do Francji, prowadził w Paryżu polską księgarnię. Zagrał epizody w wielu filmach: „Rejsie” (Marek Piwowski, 1970), „Trzecia część nocy” (Andrzej Żuławski, 1971), „Trzeba zabić tę miłość” (Janusz Morgenstern, 1972), „Stawiam na Tolka Banana” (Stanisław Jędryka według powieści Adama Bahdaja, 1973) oraz „Ryś” (Stanisław Tym, 2007; Dobosz nawiązywał do swej roli filozofa z „Rejsu”).



W każdą sobotę i niedzielę TVP1 emituje cykl rozmów z Andrzejem Doboszem „Z pamięci”. Widzowie poznali też jego wcześniejsze programy „Spis treści”. Co piątek można obejrzeć emitowany właśnie cykl na stronach Tygodnika TVP.
Zobacz też pozostałe odcinki „Z pamięci”. Numery 1-20: 
Odcinki programu „Z pamięci” od 21. do 40.:
Odcinki programu „Z pamięci” od 41. do 60.:
Odcinki programu „Z pamięci” od 61. do 80.:
Odcinki programu „Z pamięci” od 81. do 100.:
Odcinki programu „Z pamięci” od 101.:
Zdjęcie główne: Plaża w Rewalu nad morzem Bałtyckim. Fot. NAC/ Archiwum Fotograficzne Zbyszka Siemaszki, sygnatura: 51-897-1
Zobacz więcej
Felietony Najnowsze wydanie
Czy pomarańczowi wezmą na celownik tęczowych?
Podczas jednej z wrocławskich demonstracji milicjanci próbowali aresztować osoby przebrane za krasnoludki.
Felietony Najnowsze wydanie
W „Sklepie potrzeb kulturalnych” sprzedawali artykuły higieniczne
Na obserwatorium astronomicznym powieszono ogłoszenie: „Z powodu stanu wojennego pokazy nieba odwołane”.
Felietony Najnowsze wydanie
Miał szczęście, bo w czasie okupacji jego uczniem był Wojtyła
Wydawał nam się znacznie ciekawszy od naszych warszawskich profesorów.
Felietony Najnowsze wydanie
Nie uwierzycie
Satyra Andrzeja Krauzego w Tygodniku TVP.
Felietony Najnowsze wydanie
One man show
Komentarze Piotra Młodożeńca w Tygodniku TVP.