Felietony

Wybitny polski dyplomata, który przyjaźnił się z de Gaulle’em

W lipcu 1945 r. Francuzi uznali rząd lubelski. Natomiast jemu przyznali tytuł ambasadora o szczególnym statusie – miał status dyplomatyczny, reprezentując rząd polski w Londynie. Naciskał, by Francja przy każdej okazji mówiła o nienaruszalności granicy na Odrze i Nysie, pisywał też raporty do władz londyńskich.

Andrzej Dobosz w 98. odcinku programu „Z pamięci” opowiada o Kajetanie Morawskim.

Po Marcu’68 ratował studentów wyrzucanych z uczelni, branych do wojska – wyciągał z niego

Jego ulubionym zajęciem było chodzenie po ulicach dużych miast. Ja go spotykałem w Warszawie i przyglądając się, gdzie się zatrzymuje, zacząłem dostrzegać więcej niż wcześniej.

zobacz więcej
Kajetan Morawski od 1918 roku zaczął pracować w polskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Pełnił kolejne funkcje w MSZ, natomiast był człowiekiem pojednawczym.

Cenił zarówno Józefa Piłsudskiego, jak i premiera, pozostał jednak wierny rządowi. Po zamachu majowym Kajetan nie miał ochoty pracować z nową ekipą, poprosił o urlop, ale w 1928 roku został na powrót wciągnięty do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Dopiero Józef Beck w 1934 r. przeniósł dość młodego Morawskiego na emeryturę.

W 1936 r. jednak uległ namowom wicepremiera Eugeniusza Kwiatkowskiego, twórcy Gdyni, i przyjął posadę wiceministra skarbu w kolejnym rządzie. I tak do września 1939.

W 1943 roku został mianowany ambasadorem Polski przy komitecie Wolna Francja generała Charlesa de Gaulle’a. Po zakończeniu wojny razem z de Gaullem wrócił do Paryża, objął gmach ambasady.

W lipcu 1945 r. Francuzi uznali rząd lubelski. Natomiast de Gaulle przyznał Kajetanowi Morawskiemu tytuł ambasadora o szczególnym statusie – miał status dyplomatyczny, reprezentując rząd polski w Londynie. Oni się co jakiś czas spotykali, istniały nawet liściki de Gaulle’a do Morawskiego. De Gaulle oświadczył, że dopóki on jest przy władzy we Francji, Kajetan Morawski jest osobą nienaruszalną.

Morawski zajął się dwoma sprawami. Przede wszystkim, ponieważ miał doskonałe stosunki towarzyskie z Francuzami, przez wiele lat naciskał na to, by Francja przy każdej okazji czyniła oświadczenie na temat nienaruszalności granicy na Odrze i Nysie. Po to, żeby Polacy w kraju nie musieli uważać Sowietów za jedynych gwarantów granicy.

Z drugiej strony pisywał, mniej więcej dwa razy w tygodniu, raporty dyplomatyczne do władz londyńskich. I to jest parę tysięcy stron bardzo wspaniałych analiz politycznych wydarzeń francuskich i właściwie wybór tego powinien być wydany i stanowić obowiązkową lekturę wszystkich polskich dyplomatów.

Wydał parę książek. Pierwszą był „Tamten brzeg” – wybór esejów poświęcony postaciom kolejnych ministrów. Jest to jeden z najwybitniejszych polskich pisarzy pierwszej połowy XX wieku.
Andrzej Dobosz w 98. odcinku programu „Z pamięci” o Kajetanie Morawskim

TYGODNIK TVP, ul. Woronicza 17, 00-999 Warszawa. Redakcja i autorzy


– Andrzej Dobosz,
filozof i polonista, autor felietonów – w tym zbiorów „Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia” (1993), „Generał w bibliotece” (2001), „Ogrody i śmietniki” (2008), „Z różnych półek”(2014) – oraz opowiadania „O kapeluszu” (1999). Doktoryzował się u Leszka Kołakowskiego, przyjaźnił się z Janem Józefem Lipskim, chadzał na spotkania w kawiarni PIW-u przy „opozycyjnym” stoliku Antoniego Słonimskiego. Był inwigilowany przez SB, w 2005 r. otrzymał od IPN status osoby represjonowanej. W 1974 r. wyemigrował do Francji, prowadził w Paryżu polską księgarnię. Zagrał epizody w wielu filmach: „Rejsie” (Marek Piwowski, 1970), „Trzecia część nocy” (Andrzej Żuławski, 1971), „Trzeba zabić tę miłość” (Janusz Morgenstern, 1972), „Stawiam na Tolka Banana” (Stanisław Jędryka według powieści Adama Bahdaja, 1973) oraz „Ryś” (Stanisław Tym, 2007; Dobosz nawiązywał do swej roli filozofa z „Rejsu”).



W każdą sobotę i niedzielę TVP1 emituje cykl rozmów z Andrzejem Doboszem „Z pamięci”. Widzowie poznali też jego wcześniejsze programy „Spis treści”. Co piątek można obejrzeć emitowany właśnie cykl na stronach Tygodnika TVP.
Zobacz też pozostałe odcinki „Z pamięci”. Numery 1-20: 
Odcinki programu „Z pamięci” od 21. do 40.:
Odcinki programu „Z pamięci” od 41. do 60.:
Odcinki programu „Z pamięci” od 61. do 80.:
Odcinki programu „Z pamięci” od 81. do 100.:
Odcinki programu „Z pamięci” od 101.:
Zdjęcie główne: Zbiórka pieniędzy w Warszawie na rzecz pomocy ubogim rodzinom pod hasłem „Gwiazdka dla dzieci bezrobotnych”, 1937-12-19. Na zdjęciu (drugi od lewej) wiceminister skarbu Kajetan Dzierżykraj-Morawski podczas kwesty. Fot. NAC/IKC, sygn. 1-C-1086-6
Zobacz więcej
Felietony Najnowsze wydanie
Czy pomarańczowi wezmą na celownik tęczowych?
Podczas jednej z wrocławskich demonstracji milicjanci próbowali aresztować osoby przebrane za krasnoludki.
Felietony Najnowsze wydanie
W „Sklepie potrzeb kulturalnych” sprzedawali artykuły higieniczne
Na obserwatorium astronomicznym powieszono ogłoszenie: „Z powodu stanu wojennego pokazy nieba odwołane”.
Felietony Najnowsze wydanie
Miał szczęście, bo w czasie okupacji jego uczniem był Wojtyła
Wydawał nam się znacznie ciekawszy od naszych warszawskich profesorów.
Felietony Najnowsze wydanie
Nie uwierzycie
Satyra Andrzeja Krauzego w Tygodniku TVP.
Felietony Najnowsze wydanie
One man show
Komentarze Piotra Młodożeńca w Tygodniku TVP.