Historia

Myśmy na powstanie czekali. Jego wybuch wywołał euforię

Jej zastęp Szarych Szeregów przyjął nazwę „Wschodzące Słońce”, a wszystkie pseudonimy harcerek miały związek z pogodą: była „Cisza”, był „Deszczyk”, była „Burza”. Pani Annie przypadł „Piorun”. – Dopiero potem, już po powstaniu, zorientowałam się, że śmieszny ten pseudonim – mówiła.

Anna Teresa Kazimiera Ludwika Maria Poraj-Poleska-Galarda w 1944 roku miała 14 lat. Była harcerką Szarych Szeregów w zgrupowaniu „Koniczyny”. Podczas Powstania Warszawskiego dołączyła do zgrupowania „Krybar” walczącego na Powiślu.

Łączniczka i sanitariuszka zmarła przed kilkoma dniami, 10 września 2019 roku. Zryw z 1944 wspominała niedawno w jednym z odcinków prowadzonego przez Krzysztofa Ziemca cyklu „Mapa Powstańczej Warszawy” w TVP1. – Myśmy na to powstanie czekali Te pierwsze dni powstania to była euforia. Te polskie flagi… To było niesamowite po 6 latach okupacji. Nareszcie oddychaliśmy wolnością. To było niesamowite przeżycie. My, którzy braliśmy udział w powstaniu, nie dalibyśmy sobie tego odebrać. Poraj-Poleska-Galarda pochodziła z rodziny arystokratycznej Poraj-Poleskich, jej matka była polonistką, ojciec chemikiem. O swoich zadaniach w czasie Powstania Warszawskiego opowiadała tak: – Robiło się wszystko od sprzątania do siedzenia przy rannych. Chodziło się na patrole, pomagało w kuchni, gotowało się ogromne kotły dla wojska i ludności cywilnej.

Zgrupowanie „Krybar”, w którym służyła, walczyło na Powiślu. – Placówkę mieliśmy na rogu Oboźnej i Topiel. Byliśmy w o tyle dobrej sytuacji, że u nas nie było nalotów, bo było za blisko Uniwersytetu Warszawskiego, a na uniwersytecie byli Niemcy. Uniwersytet to była twierdza, bez armat nie do zdobycia, no ale nas w końcu Goliatami zjechali.
Fot. TVP/ "Mapa Powstańczej Warszawy"/ printscreen
Jej zastęp Szarych Szeregów przyjął nazwę „Wschodzące Słońce”, a wszystkie pseudonimy harcerek miały związek z pogodą: była „Cisza”, był „Deszczyk”, była „Burza”. Pani Annie przypadł „Piorun”. – Dopiero potem, już po powstaniu, zorientowałam się, że śmieszny ten pseudonim.

Po wojnie najpierw prowadziła gospodarstwo rolne na Mazurach, potem mieszkała w Warszawie i na emigracji w Stanach Zjednoczonych. W 1981 współpracowała z Komitetem Prymasowskim , była sympatykiem KOR i „Solidarności”.

Gdy upadł komunizm za swoją misje uznała szerzenie wiedzy o Powstaniu Warszawskim. Była fundatorką sztandaru Szarych Szeregów, przewodniczyła kołu Szarych Szeregów „Koniczyny” , współpracowała przy tworzeniu Muzeum Powstania Warszawskiego, za co prezydent Lech Kaczyński odznaczy ją Medalem Polonia Restituta i Złotym Krzyżem Powstania Warszawskiego.

– Tygodnik TVP

TYGODNIK TVP, ul. Woronicza 17, 00-999 Warszawa. Redakcja i autorzy

"Mapa Powstańczej Warszawy"
Zdjęcie główne: Anna Teresa Kazimiera Ludwika Maria Poraj-Poleska-Galarda. Fot. TVP/ "Mapa Powstańczej Warszawy"/ printscreen
Zobacz więcej
Historia Najnowsze wydanie
Sztandar partii wyprowadzić. Dokąd poszli komuniści
30 lat temu przestała istnieć PZPR.
Historia Najnowsze wydanie
Fascynujący rozmiar. Jaki jest sens bycia ekstremalnym rogaczem?
Małe jest piękne, ale duży może więcej… Aż wymrze i trudno się oprzeć wrażeniu, że zgubiła go własna wielkość.
Historia Poprzednie wydanie
Iran, niedoszły sojusznik Polski
Polscy dowódcy szkolą irańska armię, polskie firmy wydobywają irańską ropę, polscy misjonarze nawracają Irańczyków? Marzenia i rzeczywistość.
Historia Poprzednie wydanie
Jak Polska urodziła Izrael
Oficerowie polskiego wywiadu w tajnych obozach szkolili żydowskich bojowników, także tych z grup terrorystycznych.
Historia Poprzednie wydanie
„Sprzedam szczęki na Manhattanie”, czyli lata 90. w Polsce
Obok wielkiego, analogowego telefonu komórkowego symbolem dekady były białe skarpetki, powszechne i równie drażniące jak dzisiejsza moda chodzenia bez skarpet.