Historia

Myśmy na powstanie czekali. Jego wybuch wywołał euforię

Jej zastęp Szarych Szeregów przyjął nazwę „Wschodzące Słońce”, a wszystkie pseudonimy harcerek miały związek z pogodą: była „Cisza”, był „Deszczyk”, była „Burza”. Pani Annie przypadł „Piorun”. – Dopiero potem, już po powstaniu, zorientowałam się, że śmieszny ten pseudonim – mówiła.

Anna Teresa Kazimiera Ludwika Maria Poraj-Poleska-Galarda w 1944 roku miała 14 lat. Była harcerką Szarych Szeregów w zgrupowaniu „Koniczyny”. Podczas Powstania Warszawskiego dołączyła do zgrupowania „Krybar” walczącego na Powiślu.

Łączniczka i sanitariuszka zmarła przed kilkoma dniami, 10 września 2019 roku. Zryw z 1944 wspominała niedawno w jednym z odcinków prowadzonego przez Krzysztofa Ziemca cyklu „Mapa Powstańczej Warszawy” w TVP1. – Myśmy na to powstanie czekali Te pierwsze dni powstania to była euforia. Te polskie flagi… To było niesamowite po 6 latach okupacji. Nareszcie oddychaliśmy wolnością. To było niesamowite przeżycie. My, którzy braliśmy udział w powstaniu, nie dalibyśmy sobie tego odebrać. Poraj-Poleska-Galarda pochodziła z rodziny arystokratycznej Poraj-Poleskich, jej matka była polonistką, ojciec chemikiem. O swoich zadaniach w czasie Powstania Warszawskiego opowiadała tak: – Robiło się wszystko od sprzątania do siedzenia przy rannych. Chodziło się na patrole, pomagało w kuchni, gotowało się ogromne kotły dla wojska i ludności cywilnej.

Zgrupowanie „Krybar”, w którym służyła, walczyło na Powiślu. – Placówkę mieliśmy na rogu Oboźnej i Topiel. Byliśmy w o tyle dobrej sytuacji, że u nas nie było nalotów, bo było za blisko Uniwersytetu Warszawskiego, a na uniwersytecie byli Niemcy. Uniwersytet to była twierdza, bez armat nie do zdobycia, no ale nas w końcu Goliatami zjechali.
Fot. TVP/ "Mapa Powstańczej Warszawy"/ printscreen
Jej zastęp Szarych Szeregów przyjął nazwę „Wschodzące Słońce”, a wszystkie pseudonimy harcerek miały związek z pogodą: była „Cisza”, był „Deszczyk”, była „Burza”. Pani Annie przypadł „Piorun”. – Dopiero potem, już po powstaniu, zorientowałam się, że śmieszny ten pseudonim.

Po wojnie najpierw prowadziła gospodarstwo rolne na Mazurach, potem mieszkała w Warszawie i na emigracji w Stanach Zjednoczonych. W 1981 współpracowała z Komitetem Prymasowskim , była sympatykiem KOR i „Solidarności”.

Gdy upadł komunizm za swoją misje uznała szerzenie wiedzy o Powstaniu Warszawskim. Była fundatorką sztandaru Szarych Szeregów, przewodniczyła kołu Szarych Szeregów „Koniczyny” , współpracowała przy tworzeniu Muzeum Powstania Warszawskiego, za co prezydent Lech Kaczyński odznaczy ją Medalem Polonia Restituta i Złotym Krzyżem Powstania Warszawskiego.

– Tygodnik TVP

TYGODNIK TVP, ul. Woronicza 17, 00-999 Warszawa. Redakcja i autorzy

"Mapa Powstańczej Warszawy"
Zdjęcie główne: Anna Teresa Kazimiera Ludwika Maria Poraj-Poleska-Galarda. Fot. TVP/ "Mapa Powstańczej Warszawy"/ printscreen
Zobacz więcej
Historia Najnowsze wydanie
Od cebulek tulipanów po kredyty hipoteczne
Czy po 90 latach od Czarnego Czwartku świat czeka kolejny krach finansowy? Dziś wywołać go mogą kryptowaluty.
Historia Najnowsze wydanie
Jak Kuroń stał się dowódcą armii pacyfikującej społeczny bunt
Słyszałam, że wziął kartkę i rysował strzałki, kierunki natarcia policji, rozlokowanie sił, które miały rozpędzić strajkujących – wspominała Janina Paradowska.
Historia Poprzednie wydanie
Bardziej Polak niż komunista – Gomułka w październiku ‘56
Jedyna w PRL radziecka interwencja zbrojna rozpoczęła się ćwierć wieku przed grudniem 1981 r.
Historia wydanie 4.10.2019 – 11.10.2019
Prezydent nie chce ustąpić. Mission impossible generała
Kolejne próby godzenia emigracyjnych polityków przypominały łączenie ognia z wodą.
Historia wydanie 4.10.2019 – 11.10.2019
Tydzień solidarnego głodowania
Kiepskie przygotowanie, fatalny moment, słaby rezonans wśród Polaków – oceniano protest, jaki od 3 do 10 października 1979 roku prowadzili działacze opozycji.