Kultura

Zmartwychwstała oficyna. Rysunki Andrzeja Krauzego na otwarcie księgarni PIW

To kolejne wcielenie cenionego w Polsce i Wielkiej Brytanii artysty. Najpierw poznaliśmy go jako autora rysunków z dziedziny politycznej satyry i filozoficznej refleksji. Potem pojawiły się czarno-białe wycinanki. W następnej kolejności: konterfekty londyńskich i toskańskich drzew.

Dziś Andrzej Krauze debiutuje jako autor portretów – narysował pisarzy, których nazwiska kojarzymy z Państwowym Instytutem Wydawniczym. Od Bolesława Leśmiana do Pawła Jasienicy. Od Michała Bułhakowa do Mircei Eliadego.

Wystawę portretów będzie można obejrzeć w siedzibie PIW przy ul. Foksal 17 w Warszawie od 14 czerwca. To także okazja odwiedzenia sklepu z książkami wydawnictwa, który zostanie ponownie otwarty. Państwowy Instytut Wydawniczy stracił księgarnię po ogłoszeniu upadłości, potem książki były sprzedawane na korytarzu, a w miejscu księgarni powstawały kolejne restauracje.

Teraz księgarnia wznowi działalność - w innym pomieszczeniu. Otwarta będzie także ogólnodostępną czytelnia.
Paweł Jasienica. Rys. Andrzej Krauze/PIW
A jeszcze kilka lat temu wydawało się, że zasłużonego dla polskiej kultury wydawnictwa nie uda się uratować. Po 1989 roku oficyna została dramatycznie zadłużona i w 2012 r. na mocy decyzji ówczesnego ministra skarbu rozpoczął się proces likwidacji.
Bolesław Leśmian. Rys. Andrzej Krauze/PIW
Ta decyzja wzbudziła ogromne protesty, pod listem z apelem o uratowanie PIW znalazły się nazwiska wielu znaczących osób związanych z polską literaturą, historią i kulturą. I w 2015 roku decyzja o likwidacji została uchylona. A w styczniu 2017 roku Państwowy Instytut Wydawniczy został przekształcony w państwową instytucję kultury podległą Ministerstwu Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Miron Białoszewski. Rys. Andrzej Krauze/PIW
W ten sposób uratowano instytucję o wielkim dorobku. Bo, choć założony w 1946 roku PIW miał być w zamierzeniu sztandarowym ideologicznym wydawnictwem partii komunistycznej, to oficyna szybko skupiła wokół siebie elitę prozaików, poetów, eseistów, publicystów i redaktorów tamtych czasów, którzy sprawili, że wydawnictwo nabrało intelektualnego oblicza.
Samuel Beckett. Rys. Andrzej Krauze/PIW
Wśród pracowników, współpracowników czy mentorów Państwowego Instytutu Wydawniczego znalazły się takie osobowości jak: nieoceniony dla ostatecznego kształtu oficyny Paweł Hertz, Aleksander Wat, Zofia Bartoszewska, prof. Witold Doroszewski, Maria Wańkowiczowa, Jan Józef Lipski, prof. Andrzej Mencwel, prof. Jan Jakub Ekier, Marian i Kazimierz Brandysowie, Artur Sandauer, Stanisław Dygat i Antoni Słonimski.
Mircea Eliade. Rys. Andrzej Krauze/PIW
Wydawnictwo wyspecjalizowało się w literaturze pięknej – zarówno klasyce, jak i współczesnej – oraz historii i filozofii społecznej. Przekrój dzieł polskiego piśmiennictwa wydanego przez PIW jest ogromny – od klasyki po utwory współczesne. Warto wymienić tylko kilka nazwisk: Jan Kochanowski, Ignacy Krasicki, Zygmunt Krasiński, Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Cyprian Kamil Norwid, Bolesław Prus, Henryk Sienkiewicz i Władysław Reymont.
Zygmunt Krasiński. Rys. Andrzej Krauze/PIW
Późniejsi twórcy, których tytuły ukazały się nakładem PIW to między innymi: Stanisław Ignacy Witkiewicz, Julian Przyboś, Maria Pawlikowska-Jasnorzewska, Władysław Broniewski, Miron Białoszewski, Tadeusz Różewicz, Antoni Słonimski, Adam Ważyk, Jarosław Iwaszkiewicz, Wisława Szymborska, Roman Bratny, Leon Kruczkowski, Jerzy Andrzejewski, Stanisław Dygat, Wiesław Myśliwski.
Franz Kafka. Rys. Andrzej Krauze/PIW
PIW publikował również najistotniejsze tytuły literatury światowej od Wiliama Szekspira, Moliera, Lwa Tołstoja, Johanna Wolfganga von Goethego, George’a Byrona, George’a Byrona, Emily Dickinson do Ernesta Hemigwaya, Julesa Ericha Marię Remarque’a, Alberta Camusa, Romaina Rolanda, Stendhala, Stefana Zweiga, George’a Orwella, Milana Kunderę, Bohumila Hrabala, Hermana Hessego, Irwina Shawa, Gabriela Garcię Márqueza, Isaaca Bashevisa Singera, Umberto Eco i wielu innych. Wiele tytułów współczesnych pisarzy – także późniejszych noblistów! – oficyna wydała, zanim ich nazwiska zyskały światową sławę.
Albert Camus. Rys. Andrzej Krauze/PIW
Odrodzony Państwowy Instytut Wydawniczy zaczął od ratowania zniszczonych i zagrzybionych zbiorów bibliotecznych. Tysiące bezcennych książek i rękopisów zostało poddanych fumigacji (odkażaniu). Utworzone zostały redakcje literatury polskiej, powszechnej oraz historyczno-eseistycznej. PIW wydaje obecnie ponad 60 tytułów rocznie, w tym premiery i długo oczekiwane wznowienia. Po raz pierwszy wszystkie pozycje ukazują się również w formie e-booków.

– Tygodnik TVP, materiały PIW
Aleksander Fredro. Rys. Andrzej Krauze/PIW
Andrzej Krauze jest grafikiem, rysownikiem, ilustratorem i plakacistą. Ukończył warszawską Akademię Sztuk Pięknych. Debiutował w 1965 roku rysunkiem na łamach miesięcznika „Wiedza i Życie”. Od 1970 współpracował ze „Szpilkami”, a w latach 1974–1981 z „Kulturą”. Zamieszczał też rysunki w „Tygodniku Solidarność” i wydawnictwach podziemnych. Ilustrował książki drukowane w drugim obiegu (m.in. „Folwark zwierzęcy” Orwella).
Kazimiera Iłłakowiczówna. Rys. Andrzej Krauze/PIW
W 1979 roku wyjechał z Polski, mieszka w Londynie. Dziesięć lat później zaczął współpracę z brytyjskim dziennikiem „The Guardian”, w którym jest jednym z głównych rysowników. Publikował też m.in. w „The Times”, „The Independent of Sunday”, „The Sunday Telegraph”, „The Observer”, „The Economist”, „New Statesman”, „The New York Times”.
Maria Pawlikowska-Jasnorzewska. Rys. Andrzej Krauze/PIW
W latach 2001-2016 jego komentarze polityczne drukowano w „Rzeczpospolitej”. Obecnie współpracuje z Tygodnikiem TVP, czasopismami „DoRzeczy”, „Sieci”, „Gość Niedzielny”, a także z brytyjskim „New Scientist” i „Nowym Czasem” (Londyn), nowojorskim „The Scientist” i francuskim „Courrier International”.

TYGODNIK TVP, ul. Woronicza 17, 00-999 Warszawa. Redakcja i autorzy

Zdjęcie główne: Michaił Bułhakow. Rys. Andrzej Krauze/PIW
Zobacz więcej
Kultura Najnowsze wydanie
Co wolno Polańskiemu
Czy sam talent wystarczy, żeby zrekompensować potworne skutki zbrodni?
Kultura Poprzednie wydanie
Osamotniony, staroświecki, dziwaczny. Poszedł dalej w ciemność…
Pod koniec życia był już na dobre i złe związany z prawicowymi tytułami, ale nigdy nie udawał zadzierżystego antykomunisty.
Kultura wydanie 22.11.2019 – 29.11.2019
Żywa Kamienica. Dla ludzi, którzy potrzebują śmiechu
To złoty czas najbardziej warszawskiego z warszawskich teatrów. Trzy premiery w trzy miesiące. Nie tylko zrozumiałym językiem, ale o ważnych sprawach.
Kultura wydanie 8.11.2019 – 15.11.2019
Rokossowski na Kasztance. Co ze sztuki II RP przejęła PRL
Dawne animozje między artystami wróciły po 1945 roku, stanowiąc zarówno trampolinę dla późniejszych karier, jak i niekiedy przyczynę ich blokady.
Kultura wydanie 8.11.2019 – 15.11.2019
Żelazna kurtyna z betonu. Gorący towar i gorzkie przemyślenia
Noc z 9 na 10 listopada 30 lat temu. Wiedzą państwo, co to za rocznica? Niektórzy epokowe wydarzenie po prostu przespali.