Felietony

Łączył czułość ze ścisłym rygorem. Sześciolatka co rano musiała meldować: „Pacierz zmówiony, łóżko posłane, zęby umyte”

„Kornel Makuszyński był dla mnie pogodnym autorem literatury dla dzieci. Nie miałem pojęcia, że był także sprawozdawcą wojennym w roku 1920”. Andrzej Dobosz w 13. odcinku programu „Spis treści” opowiada o książkach: „Mój ojciec. Wspomnienia” Zofii Pileckiej-Optułowicz oraz „O granice niepodległości i cywilizację. Szkice o wojnie polsko-bolszewickiej” pod redakcją Jacka Kloczkowskiego.

„Mój ojciec. Wspomnienia” jest to wydana w zeszłym roku przez Wydawnictwo Sióstr Loretanek książka córki rotmistrza Pileckiego – Zofii Pileckiej-Optułowicz. Bardzo solidnie ilustrowana zdjęciami rodzinnymi przedwojennymi.

Witold Pilecki łączył – we wspomnieniu córki – czułość z pewnym rygorem ścisłym. Dziewczynka mająca sześć lat w chwili wybuchu wojny, odkąd pamięta po wstaniu musiała zameldować: „pacierz zmówiony, łóżko posłane, zęby umyte”. I wtedy mogła siąść do śniadania. A gdy żona gdzieś wychodziła lub wyjeżdżała, on przebierał dziecko czy zmieniał kwiaty, żeby zrobić żonie niespodziankę.

W 1939 roku od początku był w tajnych organizacjach, z których powstała Armia Krajowa. W roku 1940 powierzono mu misję ochotniczego zgłoszenia się do obozu zagłady w Oświęcimiu, gdzie dał się wziąć w łapance. Zorganizował ruch oporu wśród oficerów na terenie Oświęcimia. W momencie, w którym zdawało się, że zostaną odkryci, udało mu się z dwoma kolegami uciec i nadal działać w Warszawie w konspiracji.
„Spis treści”, odcinek 13. Andrzej Dobosz o wspomnieniach córki rtm. Pileckiego oraz szkicach o wojnie polsko-bolszewickiej
Brał udział w Powstaniu Warszawskim. Został wywieziony do oflagu, skąd w 1945 roku udał się do Armii Andersa i w porozumieniu z generałem przedostał się na teren Polski, żeby zorganizować sieć wywiadowczą zbierającą wiadomości o tym, co dzieje się w kraju.

W roku 1947 zostął jednak aresztowany przez UB. Straszliwie torturowany w więzieniu na Mokotowie. Sąd wojskowy, ubecki, skazał go na karę śmierci i zamordowano go strzałem w tył głowy w 1948 roku. Przy czym do pewnego momentu rodzina dostarczała paczki do więzienia. W pewnej chwili przestano przyjmować te paczki, mówiąc, że więzień gdzieś się zagubił. Dopiero po latach pełne wiadomości uzyskano.

Straszne chwile nastąpiły za wczesnego Gierka

Andrzej Dobosz w 14. odcinku programu „Z pamięci” wspomina Ogród Botaniczny Uniwersytetu Warszawskiego.

zobacz więcej
„O granice niepodległości i cywilizację” jest to praca zbiorowa o kontekstach społecznych, o powszechnej moblilizacji, minimalnym zaangażowaniu komunistów i o świadectwach literackich, które nie są powszechnie znane. Wojna polsko-bolszewicka wszyscy wiemy, jak się skończyła.

Najciekawszy jest szkic Macieja Urbanowskiego o śladach tej wojny w literaturze polskiej. Tym, bardziej, że główni autorzy, którzy poświęcali się temu tematowi – jak Eugeniusz Małaczewski „koń na zwgórzu”, Stanisłąw Rembek „Nagan” – to nie były rzeczy wznawiane przez dziesięciolecia po wojnie, w PRL-u. A do tych książek dotarłem.

Natomiast zawsze Kornel Makuszyński był dla mnie takim pogodnym autorem literatury dla dzieci, na którym się wychowałem. Nie miałem pojęcia o tym, że był on także sprawozdawcą wojennym w roku 1920.

– Andrzej Dobosz,
filozof i polonista, autor felietonów – w tym zbiorów „Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia” (1993), „Generał w bibliotece” (2001), „Ogrody i śmietniki” (2008), „Z różnych półek”(2014) – oraz opowiadania „O kapeluszu” (1999). Doktoryzował się u Leszka Kołakowskiego, przyjaźnił się z Janem Józefem Lipskim, chadzał na spotkania w kawiarni PIW-u przy „opozycyjnym” stoliku Antoniego Słonimskiego. Był inwigilowany przez SB, w 2005 r. otrzymał od IPN status osoby represjonowanej. W 1974 r. wyemigrował do Francji, prowadził w Paryżu polską księgarnię. Zagrał epizody w wielu filmach: „Rejsie” (Marek Piwowski, 1970), „Trzecia część nocy” (Andrzej Żuławski, 1971), „Trzeba zabić tę miłość” (Janusz Morgenstern, 1972), „Stawiam na Tolka Banana” (Stanisław Jędryka według powieści Adama Bahdaja, 1973) oraz „Ryś” (Stanisław Tym, 2007; Dobosz nawiązywał do swej roli filozofa z „Rejsu”).



TVP1 emituje cykl rozmów z Andrzejem Doboszem: „Spis treści” (co sobota, godziny poranne) oraz „Z pamięci” (co niedziela). Programy te co piątek można przedpremierowo oglądać w Tygodniku TVP.
Zobacz też pozostałe odcinki programu „Spis treści”. Numery 1-20:
„Spisy treści” od odcinka 21. do 40.:
„Spisy treści” od odcinka 41.:
Zobacz więcej
Felietony Najnowsze wydanie
Hodowanie posłusznych Europejczyków. Co na to Witkacy?
Propaganda mainstreamowych mediów jest jak pastylki chińskich najeźdźców.
Felietony Najnowsze wydanie
Uważał Marksa za wybitnego myśliciela, polemizował z PZPR
A ponieważ marksiści traktują teksty Marksa jak religijne, i on, i żona zostali odsunięci od nauczania.
Felietony Najnowsze wydanie
Więcej Prometeuszy!
Satyra Andrzeja Krauzego w Tygodniku TVP.
Felietony Najnowsze wydanie
Zapadł na tajemniczą chorobę. Nie rozpoznali jej nawet we Francji
Dowieziony na uniwersytet, niemal leżąc w fotelu, przerywając zdania wygłosił swój ostatni wykład. Wskazał, jakie powinni zrobić badania.
Felietony Najnowsze wydanie
Zlikwidować
Komentarze Piotra Młodożeńca w Tygodniku TVP.