Felietony

Filozof, który zagrał filozofa

Większość widzów zapewne kojarzy go z kultowego „Rejsu” z roku 1970. W filmie Marka Piwowskiego grali głównie naturszczycy, a on był jednym z nich. Wcielił się w rolę filozofa, epatującego elokwencją zmanierowanego intelektualisty, który wypowiada słynne zdanie: „Nie mogę być jednocześnie twórcą i tworzywem...”

„Dziady”, „Igraszki z diabłem”, doświadczenia z pociągu i ulicy, zachwyceni robotnicy

Pierwszy odcinek programu „Spis treści” z Andrzejem Doboszem.

zobacz więcej
W prawdziwym życiu Andrzej Dobosz nie epatuje manieryzmem, natomiast ma za sobą studia filozoficzne i polonistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Wśród jego wykładowców byli Leszek Kołakowski (u niego się doktoryzował) i Jan Kott. Przyjaźnił się z Janem Józefem Lipskim, chadzał na spotkania w kawiarni PIW-u przy „opozycyjnym” stoliku Antoniego Słonimskiego, należał do Klubu Krzywego Koła (w latach 1955-1962 spotkania wolnomyślicieli, krytycznych wobec władz komunistycznych) i Związku Literatów Polskich.

To wtedy, w latach 60., zainteresowała się nim Służba Bezpieczeństwa. Był figurantem (osobą inwigilowaną) o pseudonimie Smentek. W 2005 r. otrzymał od IPN status poszkodowanego, czyli osoby represjonowanej przez system komunistyczny w Polsce.

W roku 1974 Dobosz wyemigrował do Francji. Przez wiele lat prowadził w Paryżu polską księgarnię.

Jest autorem felietonów, które były m.in. publikowane na łamach „Tygodnika Powszechnego” i emitowane w Programie III Polskiego Radia, a także ukazały się w zbiorach „Pustelnik z Krakowskiego Przedmieścia” (1993), „Generał w bibliotece” (2001), „Ogrody i śmietniki” (2008), „Z różnych półek”(2014). Ponadto ma na swoim koncie opowiadanie „O kapeluszu” (1999). Poza rolą u Piwowskiego wystąpił też w epizodach w filmach: „Trzecia część nocy” (Andrzej Żuławski, 1971), „Trzeba zabić tę miłość” (Janusz Morgenstern, 1972), „Stawiam na Tolka Banana” (Stanisław Jędryka według powieści Adama Bahdaja, 1973) oraz „Ryś” (w reżyserii Stanisława Tyma, 2007. Dobosz nawiązywał do roli filozofa z „Rejsu”).

TVP1 wyemituje cykl rozmów z Andrzejem Doboszem: „Spis treści” (co sobota o godz. 12.25) oraz „Z pamięci” (co niedziela o godz. 12.50). Oba programy co piątek można przedpremierowo oglądać w Tygodniku TVP.
„Z pamięci”, odcinek 1. Andrzej Dobosz wspomina Leszka Kołakowskiego
Zobacz też pozostałe odcinki „Z pamięci”. Numery 1-20:
Odcinki programu „Z pamięci” od 21. do 40.:
Zdjęcie główne: Kadr z filmu „Rejs” Marka Piwowskiego, od lewej Stanisław Tym i Andrzej Dobosz. Fot. printscreen YT
Zobacz więcej
Felietony Najnowsze wydanie
Olga Tokarczuk zakładniczką polityki? Gratulacje od...
Autorka „Biegunów” wpisuje się w kanoniczny nurt kultury polskiej, którego źródła sięgają romantyzmu. Bliższe jej są „czucie i wiara” niż „mędrca szkiełko i oko”.
Felietony Najnowsze wydanie
Boks
Komentarze Piotra Młodożeńca w Tygodniku TVP.
Felietony Najnowsze wydanie
Zwycięzcy
Satyra Andrzeja Krauzego w Tygodniku TVP.
Felietony Najnowsze wydanie
Zaśpiewała z Wojciechem Waglewskim, studiuje psychoseksuologię
Łukasz Orbitowski: Życie to pasmo cierpień, przy których nieudany koncert ma rangę pieszczoty
Felietony Poprzednie wydanie
Historia, wedle żydowskiej narracji, jest jak western. Są dobrzy...
Norman Davies został zakrzyczany, kiedy zaoponował przeciw tezie o tym, że Polacy biernie patrzyli na Holokaust. Czy lobby żydowskie zablokowało jego karierę naukową w USA?